[:en]Η ιστορία του λαϊκού κλαρίνου – The story of the Greek folk clarinet[:]


Φλογέρες και άλλα πνευστά

Το κλαρίνο είναι  διαδεδομένο σε όλες τις γωνιές της χώρας ιδιαίτερα όμως στην Ήπειρο, την Πελοπόννησο, τη στερεά Ελλάδα και  τη Θεσσαλία. Προπομπός  του κλαρίνου θεωρείται ο αρχαιοελληνικός αυλός . Παραλλαγές του αυλού είναι η φλογέρα, η πίπιζα, η τσαμπούνα, η τζαμάρα κ.α.  Δεν είναι απόλυτα σίγουρο με πιο τρόπο το κλαρίνο διαδόθηκε στην Ελλάδα όμως είναι σαφές πως επικράτησε λόγο των μεγάλων μουσικών του δυνατοτήτων και του ιδιαίτερα ταιριαστού ήχου στην Ελληνική μουσική αντικαθιστώντας έτσι άλλα παλαιότερα όργανα όπως η φλογέρα, το σουραύλι και ο ζουρνάς.

Το κλαρίνο ως λαϊκό μουσικό όργανο πρωτοεμφανίζεται στην Ελλάδα στις αρχές του 19ου αιώνα. Είναι πιθανό να προήλθε είτε μέσω τουρκικών στρατιωτικών συγκροτημάτων, είτε μέσω της Βαυαρικής μπάντας του Όθωνα όπως επίσης και μέσω των πολυμελών φιλαρμονικών της Επτανήσου αλλά και από τους περιπλανώμενους τσιγγάνους των Βαλκανίων.

Υπάρχει όμως και η άποψη πως τα πρώτα κλαρίνα ακούστηκαν στο Σεράι του Αλή Πασά στα Γιάννενα. Αυτήν την άποψη μας την παρέχει ο Γάλλος ιστορικός Φραγκίσκος Πουκεβίλ ο οποίο ήταν πρόξενος της Γαλλίας στα Γιάννενα από το 1805 ως το 1815.

Έτσι, μετά την Ήπειρο το κλαρίνο διοχετεύτηκε στη Μακεδονία, τη Θεσσαλία, τη Στερεά Ελλάδα, την Πελοπόννησο και τη Θράκη. Σύμφωνα με τις έρευνες της συγγραφέως Δέσποινας Μαζαράκη, στην Αθήνα  το κλαρίνο ήταν άγνωστο και η χρήση του ήταν απαγορευμένη μέχρι το 1925.


Νίκος Ρέλλιας

Οι πρώτες ηχογραφήσεις των ελληνικών τραγουδιών δεν έγιναν στην Ελλάδα αλλά στην Αμερική από το 1915-1925. Από το 1925 ξεκίνησαν να ηχογραφούνται τραγούδια και στην Ελλάδα. Σύμφωνα με διάφορες πηγές οι πρώτοι Έλληνες κλαρινοπαίχτες στην Αμερική την περίοδο 1915-1925 ήταν οι εξής : Νίκος Σουλεϊμάνης, Αθανάσιος Βρούβας, Νίκος Ρέλλιας, Γιάννης Μακεδόνας, Κώστας Γκαντίνης, Περικλής Χαλκιάς (πατέρας του Πετρολούκα Χαλκιά), Γιάννης Κυριακάτης.

Έτσι, το κλαρίνο καθιερώθηκε ως το βασικό όργανο της Ελληνικής Δημοτικής μας μουσικής.


Παλιό δημοτικό κλαρίνο


Flogeres and other wind instruments

The clarinet is spread all over Greece, especially in Epirus, Peloponnisos, Central Greece and Thessalia. Predecessor of the clarinet is assumed to be the ancient Greek ‘aulos’. Variations of the ‘aulos’ are the ‘flogera’, the ‘pipiza’, the ‘tsabouna’, the ‘tzamara’ e.t.c. It is not absolutely certain the way with which the clarinet was spread, but it is clear that it prevailed due to its great music capability and its special matching sound in Greek music replacing other older instruments such as the ‘flogera’, the ‘souravli’ and the ‘zournas’.

The clarinet, as a folk music instrument, firstly appears in Greece at the beginning of 19th century. It may have come from the Turkish military bands or through the Bavarian band of king Othon, as well as  through the philharmonics of Eptanisa or the wandering gipsies of Balkans.

However, there is a perception that the clarinets were firstly heard at Ali Pasa’s Serai at Ioannina. This view is provided by the French historian François Pouqueville, who was the ambassador of France at Ioannina from 1805 up to 1815.

So, after Epirus, the clarinet was spread in Macedonia, Thessalia, Central Greece, Peloponnisos and Thrace. According to the researches of the author Despoina Mazaraki, the clarinet was unknown in Athens and its use was forbidden until 1925.


Nikos Rellias

The first recordings of the Greek songs did not happen in Greece but in America from 1915-1925. Since 1925, songs were recorded in Greece too. According to different resources, the first Greek clarinet players from 1915 up to 1925 were: Nikos Souleimanis, Athanasios Vrouvas, Nikos Rellias, Giannis Makedonas, Kostas Gadinis, Pericles Halkias ( father of Petroloukas Halkias) and Giannis Kyriakatis.

Summing up, the clarinet prevailed as the basic instrument of the Greek folk music.


Old folk clarinet



0 thoughts on “[:en]Η ιστορία του λαϊκού κλαρίνου – The story of the Greek folk clarinet[:]”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.